موتورخانه (Mechanical room ) فضا یا اتاقی است در یک ساختمان که به دستگاه های مکانیکی و کنترل کننده های الکتریکی ، اختصاص داده می شود. موتورخانه ها بنابر کاربری ساختمان و سیستم های تاسیسات آن در اندازه های مختلفی ساخته می شوند.
در ساختمان هایی که از سیستم های حرارت و سرمایش مرکزی استفاده می کنند ابعاد موتورخانه بزرگتر می شود. در این نوع از ساختمان ها تمامی تجهیزات تاسیساتی سیستم به یک فضا انتقال داده می شود که کنترل و تعمیر آن ها را آسان تر می کند. به محل قرار گرفتن این تجهیزات ، موتورخانه گویند.
برای سیستم های تولید بخار (در نیروگاه ها ، بیمارستان ها ، هتل ها و ..) نیز موتورخانه تعبیه می شود که به آن موتورخانه بخار گفته می شود.
اجزای موتورخانه
معمولا هدف تجهیزاتی که در موتورخانه هستند ، تهویه مطبوع و گرمایش ساختمان است. در سیستم های تهویه مطبوع و گرمایش ، روش های متتعددی به کار گرفته می شود و بنا بر هر کدام از این روش ها تجهیزات متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد.
در زیر به تعدادی از این تجهیزات اشاره می شود:
- دیگ بخار
- دیگ آب گرم
- منبع کویل دار
- مبدل حرارتی
- لوله
- اتصالات
- شیرآلات
- منبع دو جداره
- پمپ
- چیلر جذبی
- چیلر تراکمی
- سختی گیر
طراحی موتورخانه
برای طراحی موتورخانه ، پس از تعیین تجهیزات مورد نیاز باید سستم پمپاژ و لوله کشی انتخاب گردد و سپس به تعیین جانمایی مورد نظر در موتورخانه پرداخت.
الزاماتی در طراحی جانمایی یک موتورخانه باید در نظر گرفته شود که در مجموع به طراحی موتورخانه منجر خواهد شد.
طراحی جانمایی بویلر در موتورخانه
در ایران هم مقررات ملی ساختمان برای طراحی تک تک اجزای موتورخانه مواردی را اشاره کرده است.
خلاصه ای از مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان در مورد نصب و جانمایی دیگ
مقررات جانمایی بویلر در مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان بر نصب اصولی، ایمنی و دسترسی تاکید دارد و شامل الزاماتی برای فونداسیون مقاوم و مسطح (ترجیحاً نسوز)، مهار کردن بویلر به سازه، تعبیه لرزهگیر در صورت نیاز، ایجاد فضای کافی برای تعمیر و دسترسی (به خصوص عقب بویلر برای دودکش و چشمی شعله) و تهویه مناسب است. این الزامات برای اطمینان از کارکرد صحیح، جلوگیری از حوادث و سهولت نگهداری بویلرهای آب گرم و بخار در موتورخانه ها حیاتی است.
نکات کلیدی مقررات جانمایی بویلر
- دستورالعمل سازنده: نصب بویلر باید دقیقاً مطابق با دستورالعملهای سازنده آن انجام شود.
- فونداسیون: بویلر باید روی فونداسیونی مسطح، مقاوم و از جنس نسوز (برای جلوگیری از آتشسوزی) نصب شود تا وزن دستگاه در حال کار را تحمل کند.
- مهار و پایداری: دستگاه باید به طور ایمن به سازه ساختمان مهار شود تا پایداری آن تضمین گردد.
- لرزهگیر: در صورت ایجاد لرزش، استفاده از لرزهگیر مناسب و مورد تأیید الزامی است.
- فضای دسترسی: فضای کافی باید در اطراف بویلر برای دسترسی تعمیرکاران، به خصوص در عقب بویلر (برای بازدید لوله دودکش و چشمی شعله) و بالای آن (بر اساس ظرفیت)، در نظر گرفته شود (حداقل نیم متر).
- تخلیه آب: اتاق بویلر باید دارای کفشور یا دهانه تخلیه مناسب برای تخلیه آب دستگاه باشد.
- سیستم کنترل: سیستم کنترل دستگاه باید توسط نصاب تنظیم و آزمایش شود و دیاگرام کنترل و دستورالعمل بهرهبرداری تحویل داده شود.
- تهویه (مهم): فضای بالایی بویلر باید بر اساس مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان تهویه مناسب برای تامین هوای احتراق و خروج گازهای حاصل از احتراق داشته باشد.
این مقررات به منظور ارتقاء ایمنی و کارایی موتورخانه ها در ساختمان ها تدوین شده اند و رعایت دقیق آنها برای جلوگیری از خطرات و اطمینان از عملکرد مطلوب بویلر ضروری است.
اولین نفری باشید که دیدگاه ثبت میکنید!